Milli sosyalist Ethem Nejat [Mehmet Leventoğlu]

Kadir beni sürekli tetikliyor, eskilere götürüyor.

Burjuva – korporativist sistem gereği seksen yıl unutturulmuş önemli isimleri yeniden hatırlıyoruz.

“Milli sosyalist” bir eğitimcimizdi Ethem. Çerkezdir.

“Türklük nedir ve terbiye yolları” adlı bir kitabı vardır,yeniden basıldı, lakin okuyamadım.

Dedelerimiz Osmanlı imparatorluğu tebaasında , Yemen ,Erzurum,Çanakkale de sürekli yenilgiyle sonuçlanan savaşlarda kırılırken, “ Ethem Nejat” maarif nezareti yani zamanın Milli eğitim bakanlığı tarafından 1918 de Almanya ya gönderilir.

O yıllarda Almanya karışıktır , Rusya daki komünist devrimin etkisi sürüyordur,ya devrim olacak yada başka bir çözüm bulunacaktır.

Sosyalizm mücadelesi sonuç vermek üzeredir.

Spartakistler ; Birinci Dünya savaşı sonrası Almanya da devrimi gerçekleştirmek isteyen en güçlü Marksist örgüttür. Liderleri başta Roza Lüksemburg ,.Karl Liebknecht tarafından organize edilen örgüt Rusya benzeri bir devrim gerçekleştirme çabasında sürekli grev organizasyonlarında sistemi zorlamaktadır..

Ethem Nejat ; Spartakistlerle tanışır.

Almanyada iktidar olan Weimar cumhuriyeti zor durumdadır ancak Alman oligarşisi işin içinde sıyrılmayı başaracaktır.

Roza ve Karl tutuklu oldukları hücrede vahşice öldürülür , örgüt dağıtılır.

Almanya da devrim gerçekleşmez.

*

Ethem Nejat yurda döner ve Türkiye İşçi ve Çiftçi partisini kuruluşunda görev alır.

Dolayısıyla dünya devrimi projesi de biter. Rusya ise ;Stalin yönetiminde kendi kabuğuna çekilip dış dünya ile kendine bir Demirperde oluşturur.

Buna karşılık Alman ekonomistleri Bernstein ve Kautsky nin Sosyal Demokrasisi Almanya da yeni bir alternatif olarak devreye girer. Sosyal demokrasi . Kapitalist sermayenin çalışanlara artı değerden daha çok pay , daha kısa çalışma saatleri, ve uygun çalışma şartları kısaca sermayenin kazancından bir miktar ödün vermesi demek olan işbirlikçiliği demek olan Sosyal Demokrasi ile toplumsal barış sağlanır.

Revizyonizm ; yani sermaye ile emeğin işbirliği , kapitalizmi, tarih sahnesinden kestirmeden çekilmesini ertelerken, Almanya nın kısa zamanda ikinci bir büyük savaşa girecek kadar güçlenmesini sağlar..

*

Neyse Nejat ın hikayesine dönelim.

Ethem Nejat ; ,Almanya ziyaretinde tanıştığı, Spartakist lerin etkisinde kalarak sosyalist olur.

Bir yıl sonra yurda dönüşünde Türkiye İşçi Çiftçi Fırkası nı kuranlar arasındadır. Ancak dönemin İttihat ve Terakki Partisi iktidarı sol partileri kapatınca Nejat Rusya ya gider.

Mustafa Suphi ile buluşur birlikte sosyalizm için yola koyulurlar amaçları Ankara ya ulaşıp Mustafa Kemal le görüşmektir.

Önce Bakü kongresi sonra Erzurum derken birdenbire hava değişir , yolda uğranılan şehirlerde örgütlü saldırılar başlar.

Hayatlarından endişe ederek geri dönmek isterler. Trabzon dan Batum a doğru takaya binerek dönüş yoluna çıkışları ise kaderleri olur.

İşgal altında bulunan Anadolu nun kurtuluşu ve emperyal güçlerden tümüyle temizlenmesi için yola çıkmış, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının planları için tehdit oluşturduklarını belki sezememişlerdir..

Bir diğer kurtuluş örgütleyicisi olarak yıkımdan sonra fırsat arayan ancak imparatorluğun tümden parçalanmasına yol açan bir savaşta beş milyon metrekare toprak kaybıyla dünya savaş tarihine adını yazdıran Enver Paşa da Anadolu ya dönmek istediği halde Almancı olması nedeniyle reddedildiği için Orta Asya yollarına düşmesini yorumlayamazlar..

Kurtuluş mücadelecileri ortak istememektedir.

Türkiye Komünist Partisi genel sekreteri Nejat Etem dahil 14 kişi Karadeniz de Trabzon açıklarında katledilerek öldürülür denize atılır. Mustafa Suphi ile birlikte.

Türkiye nin geleceğinde çok önemli hizmetler verebilecek bir 14 kişi daha bu aşamada yok edilir. Ölüm emrini kim verdi, belli veya değil ama gerçekleştirenler bellidir.

Atatürk ün muhafız birliği reisi Karadeniz i baştan başa işbirlikçilerden temizleyen, Topal Osman a bağlı Trabzon un Kayıkçı ağası Yahya ve arkadaşları.

ETHEM NEJAT ; bugün bu satırlarda “Kadir” sayesinde anılıyorsa bu bir hayıflanmadır, sonuçta tarih tersine çevrilmez.

Ama yarınlar için geçmiş belki bir ders olabilir.

Köy enstitülerinin fikir olarak kurucusudur. ,”Türklük nedir ve terbiye yolları” adlı eski yazı basılmış bir kitabı olduğunu da söyledik Nejat Etem in..

Milli sosyalisttir dedik.

Bir başka unutmayan vardı onları.

Nazım Hikmet.

Onlar için yazmış:

“kazıdık on beşlerin ismini

kanlı kızıl bir mermere !.

Bir çelik aynadır gözlerimiz

On beşlerin resmini

Görmek isteyenlere”

mleventoglu1956@gmail.com