Sigara ve sağlığımız

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi
Kanuni Sultan Süleyman

Hayatta en değerli zenginliğimiz sağlığımızdır. İki insan karşılaştıklarında öncelikle sorulan soru nasılsındır. Sağlığımızın değerli olduğunu hepimiz biliriz. Peki neden ona zarar verecek şeyleri yaparız? İnsan sağlığını bozan çok neden var fakat en önemli neden sigaradır. Eğer sigara içip bir süre ara verme fırsatınız olmuşsa bunu daha iyi anlamışsınızdır. Çünkü yediğiniz yemeğin tadını daha iyi almış, kokladiğınız çiçeğin ne kadar güzel koktuğunun farkına varmışsınızdır.

Tüm dünyada sigaraya karşı bir savaş başlatıldı. Maalesef bu savaşın temelinde de ekonomik nedenler var. Çünkü sigaranın yol açtığı ekonomok kayıplar çok fazladır. Sigara içen insanlar işlerinde daha az verimli bulunmuş. Bu yüzden dünyada birçok şirket sigara içen eleman almamaktadır. Sigara içenler daha sık hastalandıkları için işgücü kayıpları da fazla bulunmuş. Diğer yönden de sigara içen insanlar kanser, astım, bronşit, kalp hastalıkları vb. en ağır hastalıklara yakalandıkları için de sağlık giderlerini devletler karşılyamaz duruma gelmiştir.

Bizim amacımız sigara içen insanlara bu alışkanlıklarının onların bedenlerini yavaş yavaş kemiren bir illet olduğunu anlatmak ve mümkün olduğunca çok insanı bu illetten kurtarmaktır. Sigara dumanını saatte 200-250km hız ve 100 derece sıcaklıkla içimize çekmekteyiz. Ayrıca sigara dumanı 4000′den fazla zararlı madde içerir.

Sigara dumanında gaz halinde bulunan CO (karbon monoksit) hücrelerin kandaki oksijen kullanmasını engelleyerek tüm organların çalışmasına zarar verir. Akciğer kanserlerinin %90ının nedeni sigaradır. Sigara içen insanlar içmeyenlere göre ortalama 8 yıl daha erken ölürler.

Koroner Arter hastalıkalarının en önemli nedeni sigardır. Sigara damar sertliğine neden olur. Kalbin oksijen tüketimini arttırır, damarlarda spazm (büzüşme) yapar. Sigara mide salgısını arttırarak ülser mide kanseri gelişmesini kolaylaştırır. Sigara prostat kanseri riskini 2 kat arttırır. Erkeklerde cinsiyet hormonlarının salgılanmasını bozarak cinsel gücü azaltır. Sigara içen kadınlarda rahim ağzı kanseri 20 kat fazladır.

Eşlerden biri sigara içse dahi çocuk olmama riski 3 kat fazladır. Sigara içen bayanlar 5-10 yıl önce erken menapoza girerler. Erken yaşlanmaya neden olur. Diş kaybına yol açar. Kadınlarda göğüs kanseri riski %75 daha fazladır. Karaciğer kanserinin % 80 nedeni sigaradır. Gırtlak kanseri riski, günde 25 sigara içiyorsanız 30 kat fazladır. Bronşitin % 85 nedeni sigaradır. Ağız kanserinin tamamı sigaraya bağlıdır. Yemek borusu kanserinin nedeni tamamen sigaradır. Çocuklardaki solunum sistemi hastalıklarının % 60ının nedeni ailede sigara içenin olmasıdır. Sigara vücudun insülin salgılanması yeteneğini zamanla yok eder bu da şeker hastlığına neden olur. Kalp krizi riski 4 kat daha fazladır. Sigara içenlerde içindeki zararlı maddelerden dolayı zamanlı dikkat dağılması nedeniyle daha fazla iş ve trafik kazalarına neden olur.

SİGARADA BULUNAN ZEHİRLERİN BAŞLICALARI:
Polonyum(kanserojen)
Rodon(radyasyon)
Metazol(füze yakıtı)
Toluen(tiner)
Kadmiyum(akü metali)
Bütan(tüpgaz)
DDT(böcek öldürücü)
Hidrojen(gaz odaları zehiri)
Arsenik(fare zehiri)
Aseton(oje sökücü)
Naftalin(güve kovucu)
Amonyak(tuvalet temileyci)
Karbon(eksoz gazı)
Nikotin…………..ve 3885 toksik madde

Bu maddelerin solunması akciğerde katran (asfalt) oluşumuna neden olur. Sigaranın ne kadar zararlı olduğunu herkes biliyor. Tütünün kanserojen olduğunu duymayan kalmadı.

İLK NEFES VE SONRASI:
Sigara içtiğiniz anda vücudunuz etkilenmeye başlar nabzımız yükselir, daha hızlı nefes alıp vermeye başlarız. Kan dolaşımınız yavaşlar. Sigara içinde 4000 zehirli madde barındıran bir karışımdır. Bunların büyük bölümü kanserojendir. En zararlıları da karbon monoksit, hidrojen siyanid ve amonyaktır. Bu zehirli kimyasal maddeler bir nefes sigarayla dolaşımımıza katılır. Bunun sonucunda astım, ciğer yangısı, göğüs ağrısı başlar. Daha sık nezle, grip, soğuk algınlığı geçirmeye başlarız.

Her yıl dünyada sigaradan 2.500.000 insan hayatını kaybetmektedir. Türkiye’de her yıl sigaranın neden olduğu hastalıklardan dolayı 100.000 insanımız hayatını kaybetmektedir. Bu ölümlerin başlıca nedeni akciğer kanseri ikinci sırada kalp hastalıkları ve diğer kanser türleridir.

SİGARAYI BIRAKMANIN YOLLARI:
1.Kendinize inanın ve güvenin. Sigarayı bırakabileceğinize inanın. Hayatınızda daha önce başardığınız zor işleri düşünün. Sigarayı da bırakabileceğiniz düşünün.
2.Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın.
3.Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın:
Örnek: daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak. Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun.
4.Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin.
5.Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün.
6.Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerileriniz alabilirisiniz.
7.Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın.
8.Hergün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizini yaparken, her seferinde daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz.
9.Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum diyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır.
10.Sigarayı tamamen bırakacağınız güne yaklaştıkça, sigara miktarını azaltın. Her gün kaç adet sigara içeceğinizi planlayın, bu rakamı her gün bir tane azaltın. Her gün başka bir marka sigara alın, bir önceki günden kalan paketi çöpe atın. Sigara paketinizi bir başkasına verin, böylece her sigara içmek istediğinizden ondan istemek zorunda kalacaksınız.
11.Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna karar verin.
12.Sigarayı bırakmayan isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın.
13.Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun.
14.Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin.
15.Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Ne yazık ki, pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır.
16.Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün, canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince, içki içerken vb. Sigara içmek yerine hoşunuza giden başka bir şey yapın.
17.Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun, örneğin: su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin vb.
18.Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun.
19.Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kağıda sigarayı bırakacağıma söz veriyorum diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın.
20.Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın.